Suy thận mạn giai đoạn cuối khiến thận không còn khả năng lọc máu và đào thải chất độc ra khỏi cơ thể. Khi đó, người bệnh cần áp dụng các phương pháp điều trị thay thế chức năng thận để duy trì sự sống. Hiện nay, chạy thận nhân tạo và lọc màng bụng là hai phương pháp phổ biến nhất. Mỗi phương pháp đều có nguyên lý hoạt động, ưu điểm và hạn chế riêng.
Chạy thận nhân tạo là gì?
Chạy thận nhân tạo (Hemodialysis) là phương pháp sử dụng máy lọc máu để loại bỏ chất thải, độc tố, nước dư thừa và cân bằng điện giải trong cơ thể.
Máu của người bệnh được dẫn ra ngoài cơ thể thông qua hệ thống dây dẫn, đi qua quả lọc (dialyzer) và được làm sạch trước khi quay trở lại cơ thể.
Thông thường, người bệnh sẽ thực hiện:
-
3 lần/tuần.
-
Mỗi lần từ 3,5–5 giờ.
-
Điều trị tại bệnh viện hoặc trung tâm lọc máu.
Lọc màng bụng là gì?
Lọc màng bụng (Peritoneal Dialysis) là phương pháp sử dụng chính màng bụng của người bệnh làm màng lọc tự nhiên.
Bác sĩ đặt một ống thông vào ổ bụng để đưa dịch lọc vào. Sau một khoảng thời gian, các chất độc và nước dư sẽ khuếch tán vào dịch lọc, sau đó dịch này được thay mới.
Người bệnh có thể:
-
Thực hiện tại nhà.
-
Chủ động thời gian điều trị.
-
Giảm số lần đến bệnh viện.
So sánh chạy thận nhân tạo và lọc màng bụng
| Tiêu chí | Chạy thận nhân tạo | Lọc màng bụng |
|---|---|---|
| Nguyên lý | Máy lọc máu ngoài cơ thể | Màng bụng là màng lọc tự nhiên |
| Địa điểm | Bệnh viện, trung tâm lọc máu | Chủ yếu tại nhà |
| Tần suất | Khoảng 3 buổi/tuần | Thực hiện hàng ngày |
| Thiết bị | Máy chạy thận, hệ thống RO, quả lọc | Dịch lọc và túi dịch |
| Sự chủ động | Phụ thuộc lịch bệnh viện | Chủ động thời gian |
| Nguy cơ | Hạ huyết áp, nhiễm khuẩn đường mạch máu | Viêm phúc mạc nếu không đảm bảo vô khuẩn |
| Chi phí | Cao do sử dụng máy và hệ thống lọc | Có thể tiết kiệm chi phí đi lại nhưng cần tiêu hao dịch lọc |
Ưu điểm của chạy thận nhân tạo
-
Hiệu quả lọc máu cao.
-
Được đội ngũ y bác sĩ theo dõi trực tiếp.
-
Phù hợp với nhiều bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối.
-
Hệ thống thiết bị hiện đại giúp kiểm soát tốt quá trình điều trị.
Lưu ý
Để đảm bảo an toàn, hệ thống nước RO dùng trong chạy thận nhân tạo phải đạt các tiêu chuẩn nghiêm ngặt như AAMI và ISO 23500 nhằm cung cấp nguồn nước siêu tinh khiết cho quá trình lọc máu.
Ưu điểm của lọc màng bụng
-
Có thể điều trị tại nhà.
-
Ít ảnh hưởng đến công việc và sinh hoạt.
-
Không cần đến bệnh viện nhiều lần.
-
Huyết áp thường ổn định hơn.
Hạn chế của từng phương pháp
Chạy thận nhân tạo
-
Phải đến bệnh viện theo lịch cố định.
-
Phụ thuộc vào hệ thống máy móc.
-
Mỗi lần điều trị kéo dài nhiều giờ.
Lọc màng bụng
-
Người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt quy trình vô khuẩn.
-
Có nguy cơ viêm phúc mạc nếu thực hiện không đúng kỹ thuật.
-
Không phù hợp với tất cả bệnh nhân.
Nên lựa chọn phương pháp nào?
Không có phương pháp nào là tốt nhất cho mọi người bệnh. Việc lựa chọn phụ thuộc vào:
-
Mức độ suy thận.
-
Tình trạng sức khỏe tổng thể.
-
Tuổi tác.
-
Điều kiện sinh hoạt.
-
Khả năng tự chăm sóc.
-
Chỉ định của bác sĩ chuyên khoa thận.
Vai trò của hệ thống RO trong chạy thận nhân tạo
Trong phương pháp chạy thận nhân tạo, chất lượng nước đóng vai trò vô cùng quan trọng. Nước không đạt chuẩn có thể đưa vi khuẩn, nội độc tố hoặc kim loại nặng vào máu người bệnh, gây nhiều biến chứng nguy hiểm.
Do đó, các bệnh viện và trung tâm lọc máu cần đầu tư hệ thống RO chạy thận nhân tạo đạt tiêu chuẩn quốc tế, được thiết kế, lắp đặt và bảo trì định kỳ để luôn đảm bảo nguồn nước siêu tinh khiết phục vụ điều trị.
Chạy thận nhân tạo và lọc màng bụng đều là những phương pháp điều trị hiệu quả cho bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối. Mỗi phương pháp có ưu điểm và hạn chế riêng, phù hợp với từng đối tượng người bệnh. Đối với các cơ sở y tế triển khai chạy thận nhân tạo, việc đầu tư hệ thống RO đạt chuẩn là yếu tố quan trọng giúp đảm bảo an toàn, nâng cao chất lượng điều trị và bảo vệ sức khỏe người bệnh.
